31 maja 2021 – Słoneczny początek w historycznym Saint-Ursanne
Moja podróż rozpoczyna się w pogodny wiosenny poranek w jurajskim miasteczku Saint-Ursanne, które niczym ukryty klejnot leży w ciasnym zakolu rzeki Doubs. Już pierwsze kroki po brukowanych uliczkach przypominają podróż w czasie do VII wieku, kiedy to irlandzki mnich Ursicinus żył tu jako pustelnik i położył podwaliny pod późniejszy klasztor. W samym sercu miasteczka wznosi się imponująca Collégiale de Saint-Ursanne. Ta trójnawowa romańska bazylika z jasnego wapienia jurajskiego została wzniesiona między XII a XIII wiekiem i celowo zrezygnowano w niej z transeptu, co nadaje jej wyjątkowo czystą, spokojną linię. Podczas gdy półkolista absyda wschodnia z delikatnymi fryzami arkadowymi pozostaje w pełni wierna stylowi romańskiemu, masywna dzwonnica została odbudowana w stylu gotyckim po pożarze w 1442 roku. Szczególne wrażenie robi bogato zdobiony portal południowy, którego rzeźbiarski kunszt był wyraźnie inspirowany Bramą św. Gawła (Galluspforte) katedry w Bazylei.
Tuż obok placu kościelnego spaceruję cichymi uliczkami obok zadbanych kamienic z kolorowymi okiennicami oraz tradycyjnych zajazdów, takich jak Hôtel de la Cigogne i Restaurant Helvetia. Południową granicę starego miasta wyznacza średniowieczna brama Porte Saint-Jean, jedna z trzech zachowanych bram miejskich. Jej fundamenty pochodzą z późnego średniowiecza, jednak po poważnych zniszczeniach bramę odbudowano pod koniec XVII wieku, wieńcząc ją spiczastym dachem krytym dachówką oraz charakterystyczną, podkowiastą wieżyczką schodową. Przejście przez tę bramę prowadzi bezpośrednio na spokojny, połyskujący zielenią brzeg rzeki Doubs, gdzie stare kamienne domy z drewnianymi balkonami tulą się ciasno do zabytkowego muru nadbrzeżnego, nad którym górują strome, skaliste i zalesione zbocza Jury.
Galeria: Średniowieczna architektura i urok uliczek w Saint-Ursanne
W górę rzeki przez szmaragdową dolinę do Soubey
Na obrzeżach Saint-Ursanne zostawiam za sobą zabytkowe mury i ruszam nadbrzeżną ścieżką w górę rzeki w kierunku Soubey. Pierwszy szum zapowiada szeroki jaz rzeczny, przez który spienione wody Doubs spadają w dół, by po chwili znów się uspokoić. Niewiele dalej za moimi plecami otwiera się widok na imponujące świadectwo historii inżynierii i przemysłu: wysoko nad doliną eleganckim łukiem spina boczną dolinę wiadukt Combe Maran. Zbudowana pierwotnie w latach 1875–1877 jako żelazny most kratownicowy dla linii kolejowej Delémont–Delle, ta długa na 237 metrów i wysoka na 44 metry konstrukcja została w latach 1929–1930 wzmocniona dwunastoma żelbetowymi łukami bez wstrzymywania ruchu pociągów. Bezpośrednio przy lewym przyczółku mostu do skały przylega założona w 1907 roku dawna wapiennia Fours à Chaux, za którą w głąb góry zieje potężna kawerna stanowiąca wejście do jedenastokilometrowego systemu sztolni.
Im głębiej zapuszczam się w chronioną dolinę Clos du Doubs, tym bardziej dziewiczy staje się krajobraz. Szlak wędrowny wije się tuż przy samej wodzie. Raz rzeka Doubs płynie krystalicznie czysta i płytka po złocistobrązowych łachach żwirowych, innym razem bulgocze na porośniętych mchem wapiennych głazach, by ponownie uspokoić się w głębokich, szmaragdowozielonych rozlewiskach, na których brzegach pojedyncze domki letniskowe znikają w bujnej majowej zieleni lasów. Na słonecznych ukwieconych łąkach pełnych żółtych jaskrów spotykam wreszcie odpoczywające stado bydła, które rozłożyło się wygodnie na samym środku wąskiej ścieżki. Z należnym respektem i ostrożnym łukiem omijam uważnie przyglądające mi się zwierzęta, pokonując również tę małą przygodę – a chwilę później staję z ulgą i satysfakcją przed tablicą wjazdową do miejscowości Soubey.
Galeria: Wzdłuż rzeki Doubs – Od cudów techniki po ciche nadrzeczne łąki
1 czerwca 2021 – Poranny widok ze wzgórz Jury i pożegnanie na szynach
Po spokojnej nocy spędzonej w gospodarstwie położonym wysoko na wzgórzach Jury następnego ranka moja droga prowadzi z powrotem w dół doliny. Ze świeżo skoszonych łąk wysoko nad miasteczkiem rozpościera się niezapomniana panorama Saint-Ursanne w miękkim porannym świetle. Niczym na zabytkowej pocztówce brązowe dachy kryte dachówką tulą się ciasno do siebie, góruje nad nimi wieża kolegiaty, a całość łączy elegancki, czteroprzęsłowy kamienny most Pont Saint-Jean. Ten wpisany na listę zabytków obiekt został wzniesiony w 1729 roku, po tym jak powodzie wielokrotnie zrywały wcześniejsze drewniane przeprawy, a pośrodku mostu do dziś czuwa figura świętego Jana Nepomucena – patrona mostów.
W dalszą podróż do La Chaux-de-Fonds ruszam wreszcie w górę na położony wysoko na zboczu dworzec kolejowy w Saint-Ursanne, skąd po raz kolejny otwiera się szeroki widok na nowoczesny most wantowy i głęboko wciętą dolinę Doubs. Gdy chwilę później pociąg wytacza się ze stacji i szerokim łukiem sunie po wiadukcie Combe Maran, po raz ostatni spoglądam wprost na ogromną skalną kawernę i stare budynki przemysłowe wapienni – to fascynujące pożegnanie z krajobrazem, w którym natura i historia są ze sobą tak ściśle splecione.
Galeria: Spojrzenie z lotu ptaka i dalsza podróż do La Chaux-de-Fonds














